Tử Vi - Huyền Cơ

Văn khấn động thổ xây nhà, làm móng

Lễ động thổ là lễ xin phép thần linh trước khi đào đất làm móng, khởi công xây nhà. Trang có bài văn khấn theo sách, cách sắm lễ, trình tự cuốc nhát đầu, tục mượn tuổi (theo quan niệm dân gian) và các ngày hợp động thổ theo hoàng lịch.

Xem Lịch vạn niên →

Âm lịch Việt Nam, giờ hoàng đạo, việc nên làm từng ngày — miễn phí.

Ý nghĩa

“Động thổ” là động đến đất. Người xưa tin đất đai có thần linh cai quản — lời khấn nói các ngài “cai quản lãnh thổ, hùng cứ một phương” — nên trước khi đào móng làm nhà phải làm lễ trình báo, xin các ngài chứng giám và “giúp cho tín chủ thuận lợi dựng xây”.

Ngoài phần tâm linh, lễ động thổ là mốc khởi công: chủ nhà, thợ cùng có mặt, mong công việc hanh thông, “một thời xây dựng, muôn năm trường tồn”. Bài khấn dùng được cho cả việc tu tạo, sửa chữa nhà cửa.

Nghi thức lễ động thổ

Mượn tuổi động thổ

Theo quan niệm dân gian, năm gia chủ phạm Kim Lâu hoặc Hoang Ốc thì kiêng làm nhà. Nhiều gia đình khi đó “mượn tuổi” một người không phạm hai điều này (thường là người thân, người quen hợp tuổi) để đứng làm lễ và cuốc những nhát đầu thay. Một số sách văn khấn có ghi tục này, và đến nay tục vẫn còn phổ biến.

Đây là tục lệ, các nhà nghiên cứu nói chưa có cơ sở khoa học. Nên coi là cách để gia đình yên tâm, không nên vì xem tuổi mà trì hoãn việc cần làm hay tốn kém quá mức.

Chọn ngày

Bảng dưới lọc ngày hợp động thổ theo hoàng lịch, đúng tiêu chí của lịch ngày tốt theo tháng. Theo quan niệm dân gian nên xem thêm tuổi gia chủ (hoặc người được mượn tuổi).

Theo hoàng lịch, âm lịch Việt Nam (UTC+7)
ThángNgày hợp “động thổ”
Tháng 11/2026Thứ Hai 16/11 (8/10 âm, Giáp Ngọ); Chủ nhật 29/11 (21/10 âm, Đinh Mùi)
Tháng 12/2026Thứ Năm 17/12 (9/11 âm, Ất Sửu); Thứ Ba 29/12 (21/11 âm, Đinh Sửu)
Tháng 1/2027Thứ Ba 5/1 (28/11 âm, Giáp Thân); Thứ Sáu 8/1 (1/12 âm, Đinh Hợi); Thứ Hai 11/1 (4/12 âm, Canh Dần); Chủ nhật 17/1 (10/12 âm, Bính Thân); Thứ Bảy 23/1 (16/12 âm, Nhâm Dần); Thứ Ba 26/1 (19/12 âm, Ất Tỵ)
Tháng 2/2027Thứ Bảy 6/2 (1/1 âm, Bính Thìn); Thứ Ba 9/2 (4/1 âm, Kỷ Mùi); Chủ nhật 14/2 (9/1 âm, Giáp Tý); Chủ nhật 21/2 (16/1 âm, Tân Mùi); Thứ Sáu 26/2 (21/1 âm, Bính Tý)

Tiêu chí: ngày hoàng đạo, hoàng lịch ghi “Động thổ” hoặc “Khởi móng động thổ” trong mục nên làm, mục nên tránh không có việc đó, không phạm nguyệt kỵ, tam nương. Bấm vào ngày để xem giờ hoàng đạo và tuổi xung trong Lịch vạn niên; xem cả tháng ở lịch ngày tốt theo tháng.

Mâm lễ

Mâm lễ tuỳ điều kiện và phong tục từng vùng; quan trọng nhất là lòng thành và sự sạch sẽ, tươm tất.

Văn khấn

Văn khấn lễ động thổ (dùng trong ngày khởi công xây dựng nhà cửa)

Hôm nay là ngày … tháng … năm … (âm lịch)

Hiện tín chủ ở tại số nhà … phố … phường …

Quận (huyện) … thành phố (tỉnh) …

Tín chủ là … cùng toàn gia nhất tâm công việc xây dựng công trình nhà ở (hoặc tu tạo nhà cửa).

Nay chọn ngày lành, tháng tốt làm lễ khởi công động thổ.

Kính cẩn sắm biện trầu nước, lễ vật …

Lòng thành tâu lên đức Thần Linh bốn cõi

Trộm nghĩ rằng:

Tôn tần cai quản lãnh thổ, hùng cứ một phương

Thông minh sáng láng, thương đến dân lành

Chứng giám lòng thành, giám lâm lễ bạc

Giúp cho tín chủ thuận lợi dựng xây

Một thời xây dựng, muôn năm trường tồn

Cửa nhà mát mẻ, công việc hanh thông

Người an vật thịnh

Kính mong đại đức, nhất xá ban ơn

Kính mong bản xứ tôn thần

Chính trực vô tư, âm thầm phù hộ.

Kính cẩn dâng lời.

Theo sách “Nghi thức tang lễ và văn khấn truyền thống” (Trương Thìn, NXB Hà Nội, 2007), bài 6. Bản đối chiếu ảnh trang sách.

Chỗ “…” điền ngày tháng âm lịch, họ tên gia chủ (hoặc người được mượn tuổi), địa chỉ; chữ trong ngoặc là lời dặn của sách, chọn đúng trường hợp. Bài giữ nguyên văn sách “Nghi thức tang lễ và văn khấn truyền thống” (Trương Thìn, NXB Hà Nội, 2007), kể cả cách in của sách như “Tôn tần”, “giám lâm”.

Lưu ý

Các lưu ý và cách chọn ngày trên là theo quan niệm dân gian, mỗi vùng mỗi nhà có thể khác; nên hỏi thêm người lớn trong họ và giữ an toàn khi đốt hương, hoá vàng.

Các lễ khác

Câu hỏi thường gặp

Lễ động thổ cần chuẩn bị gì?

Theo sách: trầu nước, lễ vật. Thường gồm gà luộc, xôi, hương, hoa, quả, trầu cau, rượu, tiền vàng, thêm gạo muối để rắc quanh đất sau lễ.

Không hợp tuổi có động thổ được không?

Theo quan niệm dân gian, năm phạm Kim Lâu, Hoang Ốc thì mượn tuổi người không phạm để đứng làm lễ, cuốc nhát đầu. Đây là tục lệ, chưa có cơ sở khoa học.

Sửa nhà có cần cúng động thổ không?

Bài khấn trong sách ghi rõ dùng cho “công trình nhà ở (hoặc tu tạo nhà cửa)”, nên nhiều gia đình cũng làm lễ khi sửa chữa lớn, đào móng mới.

Xem Lịch vạn niên →

Âm lịch Việt Nam, giờ hoàng đạo, việc nên làm từng ngày — miễn phí.