Văn khấn tất niên cuối năm Bính Ngọ
Lễ tất niên là bữa cỗ cúng cuối năm báo cáo tổ tiên, thần linh và mời ông bà về ăn Tết. Năm Bính Ngọ, ngày cuối cùng của năm âm lịch là Thứ Sáu, 5/2/2027.
Âm lịch Việt Nam, giờ hoàng đạo, việc nên làm từng ngày — miễn phí.
Ý nghĩa
“Tất niên” nghĩa là kết thúc một năm. Lễ cúng tất niên là dịp gia đình tạ ơn thần linh, tổ tiên đã phù hộ trong năm cũ, báo cáo mọi việc và kính mời ông bà về ăn Tết cùng con cháu.
Sau lễ cúng là bữa cơm tất niên, thường là bữa cơm đông đủ nhất trong năm, con cháu đi xa cũng cố về kịp. Nhiều cơ quan, doanh nghiệp cũng tổ chức tiệc tất niên, nhưng lễ cúng tất niên trong gia đình mới là nghi lễ truyền thống.
Ngày giờ cúng 2027
Lễ tất niên không có ngày cố định: thường làm vào chiều ngày cuối năm, có nhà làm sớm hơn trong khoảng từ sau lễ ông Công ông Táo (30/1/2027) đến hết tháng Chạp. Năm nay tháng Chạp có 29 ngày, ngày cuối năm là Thứ Sáu, 5/2/2027 (29 tháng Chạp), ngày Ất Mão.
| Giờ hoàng đạo | Giờ đồng hồ |
|---|---|
| Tý | 23:00 – 1:00 |
| Dần | 3:00 – 5:00 |
| Mão | 5:00 – 7:00 |
| Ngọ | 11:00 – 13:00 |
| Mùi | 13:00 – 15:00 |
| Dậu | 17:00 – 19:00 |
- Tuổi xung với ngày: Đinh Dậu, Kỷ Dậu, Tân Sửu, Tân Mùi — theo quan niệm dân gian, người tuổi này có thể nhờ người khác trong nhà đứng lễ.
- Chiều hoặc tối ngày 30 tháng Chạp (năm tháng Chạp thiếu thì ngày 29); tùy hoàn cảnh có nhà cúng vào trưa hoặc sớm hơn (28, 29).
Ngày âm được đổi sang dương lịch theo âm lịch Việt Nam (múi giờ UTC+7), giờ hoàng đạo suy từ chi của ngày. Xem thêm ngày tốt tháng 2/2027.
Mâm lễ cơ bản
- Mâm ngũ quả, hương hoa, giấy tiền vàng mã, đèn nến, trầu cau, rượu, trà, bánh chưng (hoặc bánh tét).
- Cỗ mặn hoặc chay với các món ngày Tết; nếu cúng mặn thường có con gà trống luộc.
Mâm lễ tuỳ điều kiện và phong tục từng vùng; quan trọng nhất là lòng thành và sự sạch sẽ, tươm tất.
Văn khấn
Văn khấn lễ tất niên (thần linh và gia tiên)
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con kính lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ, chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Kim niên Đương cai Thái tuế chí đức Tôn thần.
Con kính lạy các ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại vương.
Con kính lạy ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa Tôn thần.
Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch, Tài thần, Bản gia Táo quân, cùng tất cả các vị thần linh cai quản trong xứ này.
Con kính lạy chư gia Cao tằng Tổ khảo, Cao tằng Tổ tỷ, tiên linh nội ngoại họ…
Hôm nay là ngày 30 tháng Chạp năm…
Tín chủ (chúng) con là: …
Ngụ tại: …
Trước án kính cẩn thưa trình: Đông tàn sắp hết, năm kiệt tháng cùng, xuân tiết gần kề, minh niên sắp tới.
Chúng con cùng toàn thể gia quyến sắm sanh phẩm vật hương hoa, cơm canh thịnh soạn, sửa lễ tất niên, dâng cúng Thiên địa Tôn thần, phụng hiến tổ tiên, truy niệm chư linh.
Theo như thường lệ tuế trừ cáo tế, cúi xin chư vị Tôn thần, liệt vị gia tiên, bản xứ tiền hậu chư vị hương linh giáng lâm án tọa, phủ thùy chứng giám, thụ hưởng lễ vật, phù hộ cho toàn gia lớn bé, trẻ già bình an thịnh vượng, luôn luôn mạnh khỏe, mọi sự bình an, vạn sự tốt lành, gia đình hòa thuận.
Thành tâm bái thỉnh, cúi xin chư vị Tôn thần và gia tiên nội ngoại chứng giám phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, 3 lạy)
Theo sách “Văn khấn cổ truyền Việt Nam” (NXB Văn hoá Thông tin).
Chỗ “…” điền ngày tháng âm lịch, họ tên, địa chỉ của gia chủ. Khấn đủ lời, giọng nhỏ, rõ ràng; khấn xong vái ba vái.
Lưu ý khi cúng
- Cúng Thổ công trước để xin phép cho tổ tiên về đón Tết cùng con cháu.
- Cỗ tùy gia cảnh, không có quy định chặt chẽ; căn bản là thành tâm, trang trọng, không cần linh đình.
Các lưu ý trên là theo quan niệm dân gian, mỗi vùng mỗi nhà có thể khác; giữ lòng thành và sự an toàn khi đốt hương, hoá vàng là điều cốt yếu.
Các lễ khác
- Mùng 1 và ngày Rằm
- Rằm tháng Mười (Tết Hạ Nguyên)
- Cúng ông Công ông Táo
- Lễ giao thừa
- Mùng 1 Tết
- Lễ hoá vàng (tạ năm)
- Vía Thần Tài
- Rằm tháng Giêng (Tết Nguyên Tiêu)
- Tết Thanh Minh (tảo mộ)
- Tết Hàn Thực
- Tết Đoan Ngọ
- Rằm tháng Bảy (Vu Lan, xá tội vong nhân)
- Tết Trung thu (Rằm tháng Tám)
- Lễ đầy tháng
- Lễ dạm ngõ, ăn hỏi
- Lễ khai trương
- Lễ nhập trạch (về nhà mới)
- Lễ động thổ
- Cúng giỗ (ngày giỗ thường)
- Tất cả văn khấn
Câu hỏi thường gặp
Năm Bính Ngọ có ngày 30 Tết không?
Không. Tháng Chạp năm Bính Ngọ là tháng thiếu (29 ngày), nên ngày cuối năm là 29 tháng Chạp, tức Thứ Sáu, 5/2/2027.
Cúng tất niên vào ngày nào?
Phổ biến nhất là chiều ngày cuối năm (5/2/2027); có thể làm sớm hơn vài ngày tuỳ điều kiện gia đình.
Tất niên khác cúng giao thừa thế nào?
Tất niên cúng ban ngày, kết thúc năm cũ và mời tổ tiên về ăn Tết; giao thừa cúng đúng thời khắc chuyển năm (giờ Tý, quanh nửa đêm), tiễn quan Hành khiển năm cũ, đón quan Hành khiển năm mới.
Âm lịch Việt Nam, giờ hoàng đạo, việc nên làm từng ngày — miễn phí.